TRƯỜNG SƠN

Hội người Việt Nam tại Bỉ

CHUNG LO TẾT CHO KIỀU BÀO TẠI BRUXELLES, VƯƠNG QUỐC BỈ.

Hằng năm cứ vào cuối thu, khi Tết hãy còn xa và lá vàng trong khu rừng dẽ mênh mông ven thành phố còn chưa rụng hết về cội, chúng tôi đã bắt đầu họp bàn lo tổ chức Tết.

Kể ra, nếu không ai lo cho ai, Tết vẫn cứ đến với mọi người và mươi bửa nữa tháng trước đó, gia đinh nào cũng đã bắt đầu đến các cữa hàng Việt, Hoa ở Bruxelles, Liège chọn mua nhang đèn, trà rượu, bánh mứt để cúng rước ông bà trong đêm giao thừa và thức ăn để chuẩn bị tiệc tùng trong ba ngày Tết. Còn bông hoa, có thể ta may mắn được tặng hay được mua một nhánh đào Nhật Tân quí báu từ Hà Nội chở sang Paris bày bán; nếu không thì thay hoa mai bằng những cành hoa forsythia cắt sớm đem vào nhà sưởi ấm, ép nở giữa mùa đông, dẫu không hương thơm ngào ngạt, vẫn cho ta cũng một màu vàng đằm thắm ấy....

Rồi chọn một ngày nghỉ cuối tuần gần Tết nhất, mời bạn bè thân thuộc đến nhà, cùng chúc nhau những điều lành cho năm mới trong một bữa tiệc có bánh chưng, bánh tét, giò chả, thịt kho, dưa giá, măng hầm, v...v... giống như trong một mâm cổ ở quê nhà. Thiếu chăng là không gian tràn ngập hương sắc của ngàn hoa, tiếng nói cười của người già, em bé trong nắng Xuân về trên quê hương xa ngàn dặm mà không ai khi ra đi đã mang theo được.

Vậy đó, tất cả là để gìn giữ truyền thống tốt đẹp ta đã say đắm trãi qua từ thời niên thiếu và để cho con cháu sinh ra nơi này thêm yêu mến truyền thống ấy, bù đắp lại hình ảnh những chiếc trực thăng gầm rú trong phim ảnh nói về quê cha đất tổ những năm tháng chiến tranh.

Nhưng mà, như thế rõ ràng là chưa trọn vẹn. Vì Tết còn là lễ hội, là trống múa lân, là ca hát vui chơi, là tụ tập đông người, nơi ta có thể gặp lại nhiều bè bạn mà cuộc sống bộn bề quanh năm chia cách....

Nhớ lại những năm 80, khi bà con chân ướt chân ráo mới sang, Hội người Việt Nam tại Bỉ đã tổ chức được những đêm Tết có cả nguyên tuồng cải lương như Kiều Nguyệt Nga, Người đẹp Bạch Hoa Thôn, tuy « đào kép » chỉ là những hội viên nghiệp dư, cũng làm nao nức lòng người, được kiều bào khen ngợi và cãm mến.

Những năm 90, văn nghệ Tết của Hội có phần nhỏ lại vì những khó khăn nội tại, nhất là vì thế hệ một đã ‘’già’’ đi mà thế hệ hai chưa kịp lớn. Những năm ấy, Tết chủ yếu là gặp gỡ, cụng ly tay bắt mặt mừng, nghe các vị đại sứ đương nhiệm Phạm Bình, Ðinh Phú Ðịnh chúc Tết và nói về những thành tựu ngày càng rỏ nét của công cuộc đổi mới trên đất nước, quê hương.

Phải đến sau năm 1998, Tết của Hội mới chuyển mình khởi sắc trở lại, đông vui, hoành tráng hơn xưa. Bà con ai cũng còn nhớ cái Tết năm Canh Thìn 2000 với sự tham dự kỹ lục của 800 kiều bào và bạn Bỉ, có cả các du học sinh tham gia và được Ðại sứ Huỳnh Anh Dzũng giúp đỡ chí tình. Rồi là đêm Tết Giáp Thân 2004 với vỡ ca múa nhạc kịch phỏng theo chuyện Kiều và đêm Tết Ất Dậu 2005 với vỡ Lòng mẹ, bằng hai thứ tiếng Pháp-Việt, do thế hệ hai đãm trách, được sự giúp đỡ dàn dựng sân khấu, phông màn, ánh sáng của một số nghệ sĩ Bỉ bạn bè. Những đêm Tết ấy, Hội người Việt Nam tại Pháp đã chu đáo cử cả một đoàn thanh niên thế hệ hai sang cổ vũ và hổ trợ tinh thần. Phần thế hệ một ở Bỉ, các cô các chú tham dự hầu như đầy đủ, có người còn đóng phụ vai người lớn trên sân khấu hoặc lặn lội qua Paris mua hàng Việt Nam về chưng bày, đặt báo Xuân, lịch Tết từ trong nước gửi sang bán phục vụ.

Năm Ðinh Hợi 2007, nhờ uy tín đạt được và sự ủng hộ của bạn bè người Bỉ, Tết của Hội được thị xã Ixelles thuộc thủ đô Bruxelles, nơi có đông đảo kiều bào làm ăn sinh sống, có trường đại học tự do Bruxelles, có Ðại sứ quán nước ta, Nhà Việt Nam, trụ sở Hội, .... , đề nghị hợp tác trong khuôn khổ lễ hội mừng năm mới của người châu Á . Thị xã cho người dựng lều, rạp ngoài trời bao quanh quảng trường ‘’La Petite Suisse’’ nơi có nhiều hàng quán Việt Nam. Ðoàn chúng tôi phụ trách văn nghệ và các sinh hoạt vui chơi sau đó như hát karaoké, bán hàng mỹ nghệ gây quỉ giúp đỡ nạn nhân chất độc màu da cam-dioxine và các món ăn, thức uống. Ðặc biệt là trong lễ hội còn có các màn ca múa của một nhóm nghệ nhân trong cộng đồng người Ðài Loan, Trung quốc. Thị trưởng Ixelles Willy Decourty và bà Phan Thúy Thanh, đại sứ nước ta lúc bấy giờ đã đến dự và chúc Tết kiều bào.

Tết Mậu Tý 2008 cũng cùng một qui tắc như thế nhưng diễn ra trong khán phòng Marni của thị xã, ấm áp hơn ngoài trời và vào cửa tự do, cũng đông vui, rộn rả tiếng cười.

Còn Tết Kỹ Sửu 2009 này? Buổi họp chúng tôi quyết định sẽ đáp lời đề nghị của thị xã, lại tổ chức tại rạp Marni như năm qua và cố gắng nâng cao chất lượng nghệ thuật hơn nữa.

Chất lượng ư ? Ðoàn Trường Sơn đã có cả một vốn tiết mục các điệu múa dân tộc như Chàm Rông, Rông Chiêng, Vui được mùa, Cà Tu, Mâm vàng Cửu Long, Cây trúc xinh,múa nón Thái, múa cà om, múa sạp, múa vv... học từ anh Ba-chị Nina, chị Ðào Thị Sáng ở Pháp, anh Tô Tuấn Lưu ở Ðức sang dạy trong những năm 70 hoặc do đoàn cử người đi học ở Paris từ cố nghệ sĩ Thái Ly, ở thành phố Hồ Chí Minh từ đoàn Ca múa nhạc Bông Sen, ở Deauville từ ban văn nghệ của Hội người Việt Nam tại Pháp và một vài điệu tự biên tự diễn như múa lụa theo bài Hà Nội chiều vắng những cơn mưa, vv.....Chúng tôi sẽ chọn lại vài điệu múa ấy cộng thêm màn múa dân tộc Khơ Mú và múa quạt Tày .

Trang phục cho mỗi điệu múa do các chị trong phong trào cắt may từ những năm 70-80 nay vẫn còn đầy đũ đó, lặng lẽ như những lời thề son sắt của người phụ nữ Việt Nam trung hậu đãm đang. Riêng cho điệu múa mới đoàn cũng đã đặt may tại Hà Nội khi có người về nước, gặp mưa to nước ngập đường phố, vừa qua.

Về sinh hoạt, kinh nghiệm cho thấy là sau và ngay cả trong lúc biễu diễn văn nghệ, bà con rất thích sang các phòng bên ăn uống, chuyện trò. Ngày xưa các chị, các anh trong hội phải nhọc nhằn làm hàng ngàn cuốn chả giò, tôm lăn bột ; gói bánh tét, bánh chưng; khuân vác rượu, bia, nước ngọt, vv... để bán lấy lời bù vào chi phí mướn rạp và vô số các chi phí tổ chức khác. Sau năm 2000, hội chủ trương giao khoán công việc ăn uống cho nhiều nhóm kiều bào tự làm tự bán và vì vậy càng thêm phong phú hơn xưa.

Song song đó, nghe và hát karaoké cũng là sinh hoạt thu hút đông người, phải tiến hành với máy móc chuyên nghiệp. Khi được phóng viên các đài phát thanh, truyền hình VTM, RTBF hỏi để phát nhanh ngay đêm hôm đó vì sao người Việt thích karaoké, một thành viên đoàn đã nhanh trí trả lời là do truyền thống của người nông dân Việt Nam thích hát hò cho nhau nghe trong lúc cấy gặt ngoài đồng ruộng hay khi chèo thuyền trên sông nước ! Ðúng hay sai không chắc, song âu đó cũng là một cách giới thiệu đất nước mình cho người xứ Bỉ.

Hoạch định chương trình xong, suốt những cuối tuần tiếp theo cho tới Tết, sẽ là những ngày lo thực hiện từng khâu, nhất là khổ công tập dượt múa cho người mới. Năm nay đoàn vắng đi một chị theo chồng sang Pháp lập nghiệp, bù lại thêm được ba cô học sinh trung học, hè qua về nước thấy đẹp và vui, lại được tham gia trại hè do Ủy ban về người Việt Nam ở nước ngoài TPHCM cùng thành đoàn tổ chức, đã nhanh chóng nhận lời tham gia múa.

Phòng tập múa rộng rãi của đoàn xưa nay vẫn nằm trong ngôi nhà thân thương số 49 đường Emile Banning, Ixelles. Khác chăng là vừa được sữa sang lại hết sức khang trang, có thêm hệ thống sưởi bằng nước nóng và sẽ có thêm bếp núc mới, phòng lưu trử tư liệu về văn hóa, lịch sử cận đại, tủ DVD phim ảnh, ca nhạc Việt Nam mua từ trong nước và trên internet.

Phần quảng cáo cổ động Tết, đoàn có cả một bộ sưu tập các áp phích Tết của Hội từ xưa tới nay và dĩ nhiên năm nay cũng sẽ nhờ một thành viên của mình học ngành mỹ thuật vẻ giúp cho một tấm mới, có con trâu ở một kiểu dáng nào đó tùy hứng ; xong đem cho thị xã in ra và chia nhau đi xin dán ở các cữa hàng của người Việt, người Hoa.

Với những cố gắng như thế, chúng tôi tin rằng ngày Tết của Hội do đoàn Trường Sơn phụ trách văn nghệ và sinh hoạt năm nay tại lễ hội mừng Xuân châu Á của thị xã Ixelles, thủ đô Bruxelles lại được bà con kiều bào tham dự đông đão, khán phòng đầy tiếng vỗ tay, các phòng sinh hoạt đầy tiếng cười vui.

Mượn trang giấy này, chúng tôi cũng xin, tự tấm lòng yêu thương tổ quốc nồng thắm của mình, gửi về đồng bào và các vị lãnh đạo đất nước lời chúc mừng năm mới thật nhiều sức khỏe và thành công, để bằng cách riêng của mình, đưa nước nhà vượt qua được nhanh chóng hơn ai hết những khó khăn mà nền kinh tế, tài chính thế giới đang suy sụp có thể mang đến. Như đã từng đưa đất nước vượt qua những khó khăn trong những năm tháng không thể nào quên, suốt 80 mươi năm qua.


Chương Ðài

Ðoàn văn nghệ Trường Sơn
2009